Sistematik derleme nedir?

Cochrane El Kitabı’na göre sistematik derleme, önceden belirlenmiş uygunluk ölçütlerine uyan tüm ampirik kanıtı toplayarak belirli bir araştırma sorusunu yanıtlamaya çalışır ve yanlılığı en aza indirmek için açık, sistematik yöntemler kullanır. Aynı kaynağa göre arama olabildiğince geniş tutulmalı, iki ya da daha fazla veri tabanı taramak uygun çalışmaların kaçırılma riskini azaltır. Protokolün yayımlanması ve PROSPERO’da kaydı tekrarı ve araştırma israfını azaltır; ekip çalışması, çalışma seçimi ve veri çıkarımının en az iki kişi tarafından bağımsız yapılmasını sağlar. PRISMA 2020 de dâhil edilen çalışmalarda yanlılık riskinin nasıl değerlendirildiğinin bildirilmesini ister.

Geleneksel (anlatımsal) derleme, Greenhalgh ve arkadaşlarının tanımıyla yorum ve eleştirinin eşlik ettiği akademik bir özettir. Erol’a göre bu derlemelerin kendilerine özgü resmî kuralları yoktur, ama hangi türde olursa olsun her derlemenin önceden belirlenmiş ve metinde anlatılmış bir yöntemi olmalıdır. Greenhalgh ve arkadaşları bu derlemelerin odaklı bir soru ya da yöntem bölümü içermeyebildiğini belirtir; yine de anlatımsal derlemeyi sistematik derlemenin yetersiz bir türü değil, farklı ve potansiyel olarak tamamlayıcı bir bilimsel yazı biçimi sayarlar.

Meta-analiz çalışma sonuçlarının istatistiksel birleştirilmesidir; Cochrane’e göre sistematik derlemenin bir adımı olabilir. PRISMA 2020 sentez içeren de içermeyen de (örneğin yalnızca tek uygun çalışma bulunduğunda) sistematik derlemeleri kapsar, yani her sistematik derlemede meta-analiz yapılmaz. PRISMA 2020 (BMJ 2021;372:n71) bir raporlama kılavuzudur; derlemenin yürütülmesini yönlendirmek için tasarlanmamıştır.