Güven aralığı nedir?
Güven aralığı, bir etki ya da parametre için örneklem verisinden hesaplanan aralık tahminidir. %95 güven aralığı, aynı yöntemle çok sayıda çalışma tekrarlansaydı bu aralıkların yaklaşık %95’inin gerçek değeri kapsayacağı anlamına gelir; elde edilen tek aralığın gerçek değeri %95 olasılıkla içerdiği anlamına gelmez.
Güven aralığı, nokta tahminin çevresindeki belirsizliği gösterir: aralık dar ise etkinin büyüklüğü kesin biçimde, geniş ise belirsiz biçimde bilinir. Cochrane El Kitabı’na (bölüm 15) göre genişlik örneklem büyüklüğüne bağlıdır; sürekli sonuçlarda ayrıca ölçümlerin standart sapmasına, ikili sonuçlarda olayın sıklığına bağlıdır ve büyük çalışmalar genellikle daha dar aralık verir.
Schumi ve Wittes (2011) ile Greenland ve ark. (2016) aynı katı yorumu verir: çalışma sonsuz kez tekrarlanıp her seferinde %95 güven aralığı hesaplansa, bu aralıkların %95’i gerçek etkiyi kapsar. Greenland ve ark.’na göre bu kapsama olasılığı tek bir aralığın değil, geçerli modellerden hesaplanan uzun bir aralık dizisinin özelliğidir. Cochrane El Kitabı, %95 güven aralığının sıklıkla ‘gerçek etkinin içinde bulunduğundan %95 emin olabileceğimiz bir aralık’ diye yorumlandığını, bunun gevşek bir yorum olduğunu ama kaba bir rehber olarak yararlı olduğunu belirtir.
P değeriyle ilişki: Greenland ve ark.’na göre %95 güven aralığı, testi P > 0,05 veren etki büyüklükleri kümesine karşılık gelir. Altman ve Bland (2011), güven aralıklarının genellikle P değerlerinden daha bilgilendirici sayıldığını belirtir. Cochrane El Kitabı, sistematik derleme yazarlarının ‘istatistiksel olarak anlamlı’ demek yerine güven aralığını kesin P değeriyle birlikte vermelerini ister.
Örnek
Varsayımsal bir çalışmada ortalama kan basıncı farkı 4 mmHg ve %95 güven aralığı 1 ile 7 mmHg’dir. Greenland ve ark.’nın tanımına göre aralık sıfırı içermediği için aynı karşılaştırmanın iki yönlü P değeri 0,05’ten küçüktür; aralık ayrıca etkinin 1 mmHg kadar küçük ya da 7 mmHg kadar büyük olabileceğini gösterir.
Dikkat edilecek nokta
Greenland ve ark. (2016), ‘belirli bir %95 güven aralığı gerçek etkiyi %95 olasılıkla içerir’ okumasını ‘yaygın yanlış yorumlar’ arasında sayar: gözlenen bir aralık gerçek etkiyi ya içerir ya da içermez, %95 ise çok sayıda çalışmada hesaplanan aralıkların kapsama sıklığına işaret eder. Aynı kaynağa göre iki güven aralığının üst üste binmesi, farkın anlamlı olmadığını göstermez.
İlgili terimler
Rehberler ve araçlar
Kaynaklar
- Statistical tests, P values, confidence intervals, and power: a guide to misinterpretations — European Journal of Epidemiology (Springer), 2016
- Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions, Chapter 15: Interpreting results and drawing conclusions — Cochrane, 2024
- How to obtain the confidence interval from a P value — BMJ, 2011
- Through the looking glass: understanding non-inferiority — Trials (BioMed Central), 2011