KONSİL

Sözlük · İstatistik

Güç analizi nedir?

İstatistiksel güç, gerçekte var olan belirli büyüklükteki bir etkinin çalışmada istatistiksel olarak anlamlı çıkma olasılığıdır (1 − β). Güç analizi; etki büyüklüğü, anlamlılık düzeyi (α), hedef güç ve değişkenlikten yola çıkarak gereken örneklem büyüklüğünü ya da planlanan örneklemin gücünü, veri toplanmadan önce hesaplar.

Güç, tip II hata olasılığı β’nın tümleyenidir (güç = 1 − β). Bir çalışmanın gücü; örneklem büyüklüğüne, hedeflenen farka (etki büyüklüğü), anlamlılık düzeyi α’ya ve sürekli sonuçlarda standart sapmaya bağlıdır. Hedef fark, α, güç ve standart sapma verildiğinde gereken örneklem büyüklüğü bulunur; örneklem büyüklüğü verildiğinde ise çalışmanın gücü hesaplanır. DELTA2 kılavuzu tipik değerlerin iki yönlü %5 anlamlılık ve %80 ya da %90 güç olduğunu belirtir; Sullivan ve Feinn’e (2012) göre β için Cohen’in seçtiği 0,20’den (güç %80) farklı düzeylerin gerekçesi açıklanmalıdır.

Banerjee ve ark. (2009), uygun etki büyüklüğünü seçmeyi örneklem planlamasının en zor yönü olarak niteler. DELTA2’ye göre hedef fark, hastalar, sağlık profesyonelleri, düzenleyiciler ya da finansörler gibi paydaşlardan en az biri için önemli görülmelidir; DELTA2 ayrıca uygulamada hedef farkın çoğu kez kolaylığa, bütçeye ya da başka bir resmî olmayan ölçüte göre belirlendiğini gözlemler.

Sullivan ve Feinn’e göre güç, çalışma başlamadan önce hesaplanmalıdır. Sonuç anlamlı çıkmadıktan sonra gözlenen etkiyle hesaplanan ‘gözlenen güç’ ise eleştirilir: Hoenig ve Heisey (2001), gözlenen gücün p değerinin bire bir işlevi olduğunu ve bu yüzden yoruma bir şey katmadığını gösterir; Greenland ve ark. (2016) da gözlenen veriden hesaplanan gücü sıfır hipotezi için hesaplanan p değerinin doğrudan (ama anlaşılması güç) bir dönüşümü olarak niteler. CONSORT 2010 açıklama belgesine göre bir çalışmanın kendi sonuçlarıyla yapılan güç hesabının değeri azdır; bu aşamada güç güven aralığıyla gösterilir.

Örnek

Varsayımsal bir çalışmada iki grubun ortalama sistolik kan basıncı karşılaştırılacak. Hedef fark 5 mmHg, standart sapma 10 mmHg (d = 0,5), iki yönlü α = 0,05 ve güç %80 ise bağımsız örneklemli t testi için grup başına 63,77, yani yukarı yuvarlanınca 64 katılımcı gerekir; hedef fark 2,5 mmHg’ye (d = 0,25) inerse 252,13, yani 253 katılımcı gerekir.

Dikkat edilecek nokta

Hoenig ve Heisey’e (2001) göre anlamlı çıkmayan bir sonucu açıklamak için çalışma sonrası hesaplanan ‘gözlenen güç’ p değerinin bire bir işlevidir ve p değerinin yorumunu değiştirmez. CONSORT 2010 açıklama belgesine göre bu aşamada güç, güven aralığıyla gösterilir.

İlgili terimler

Rehberler ve araçlar

Kaynaklar

  1. The Abuse of Power: The Pervasive Fallacy of Power Calculations for Data Analysis — The American Statistician (American Statistical Association), 2001
  2. CONSORT 2010 explanation and elaboration: updated guidelines for reporting parallel group randomised trials — BMJ, 2010
  3. DELTA2 guidance on choosing the target difference and undertaking and reporting the sample size calculation for a randomised controlled trial — BMJ, 2018
  4. Hypothesis testing, type I and type II errors — Industrial Psychiatry Journal, 2009
  5. Using Effect Size—or Why the P Value Is Not Enough — Journal of Graduate Medical Education, 2012
  6. Statistical tests, P values, confidence intervals, and power: a guide to misinterpretations — European Journal of Epidemiology (Springer), 2016
  7. Statistics review 4: sample size calculations — Critical Care (BioMed Central), 2002