KONSİL

Sözlük · Yayın ve etik

ORCID iD nedir?

ORCID iD, bir araştırmacıya özgü, kalıcı ve bireyler için ücretsiz bir dijital tanımlayıcıdır. 16 haneli numaraya bağlı kayıt, kişinin yayınlarını, fon ve kurum bilgilerini bir arada tutar ve onu aynı ya da benzer adlı araştırmacılardan ayırır. Kaydın hangi bölümlerinin görüneceğine kayıt sahibi karar verir.

ORCID (Open Researcher and Contributor ID) bir kişiyi tanımlar; bir makaleyi ya da veri setini değil. iD rastgele atanır ve değiştirilemez. Ad, kurum veya ülke değişse de kariyer boyunca aynı iD kullanılır. iD, aralarında tire bulunan dört bloktan oluşur; her blokta dört karakter vardır (örneğin 0000-0002-1825-0097). Son karakter bir sağlama karakteridir (checksum): 0–9 arasında bir rakam ya da 10 değerini gösteren X olur. Bu karakter, diğer 15 hanenin tutarlı bir iD oluşturduğunu güvence altına alır.

ORCID’in gösterim kılavuzu, iD’ye verilen bağlantıda iD simgesiyle birlikte https:// ile başlayan tam adresin yer almasını tercih eder. Kayıt bireyler için ücretsizdir; her verinin görünürlüğünü kayıt sahibi ayrı ayrı belirler. Bazı dergi ve fon başvuru sistemleri, ORCID ile giriş yapıldığında formları kısmen kendisi doldurur; ICMJE de yazarların ORCID iD’lerini belirtmesini teşvik eder. Elle yazılan iD “doğrulanmamış” sayılır; ORCID, iD’nin mümkün olduğunda kayıt sahibinden kendi kimlik doğrulama akışıyla alınmasını ister.

ORCID kişiyi, DOI ise makale, veri seti ya da kitap gibi bir yapıtı tanımlar. Kayıt Crossref ve DataCite ile bağlandığında yeni yayınlar kayda otomatik eklenebilir.

Örnek

Varsayımsal bir makale gönderiminde yazar, dergi sistemine ORCID hesabıyla giriş yapar. Sistem ORCID’in kimlik doğrulama akışını kullanıyorsa iD elle yazılmaz ve doğrulanmış olarak kaydedilir. ORCID’in belgelerinde örnek olarak verilen https://orcid.org/0000-0002-1825-0097, kurgusal bir kişiye ait, tanıtım amaçlı bir hesaptır.

Dikkat edilecek nokta

ORCID iD ile DOI birbirinin yerine kullanılmaz: iD kişiyi, DOI yapıtı tanımlar. Kurum ya da e-posta değişince yeni kayıt açmak da gerekmez; ORCID aynı iD’nin kariyer boyunca kullanılabildiğini belirtir, yinelenen kayıt ise hesap ayarlarından kaldırılabilir.

İlgili terimler

Rehberler ve araçlar

Kaynaklar

  1. ORCID for researchers — ORCID
  2. Researcher FAQ (Why do some ORCID iDs end with an X?) — ORCID
  3. ORCID iD display guidelines — ORCID
  4. ICMJE Recommendations: Preparing a manuscript for submission to a medical journal (title page) — ICMJE
  5. ORCID public record 0000-0002-1825-0097 (demonstration account), biography field via the ORCID public API — ORCID, 2016