Vaka-kontrol çalışması nedir?

Setia’ya göre vaka-kontrol çalışmasında katılımcılar sonuç durumuna göre seçilir: sonucu olanlar vaka, olmayanlar kontroldür ve araştırmacı iki grupta maruziyeti değerlendirir. STROBE’a göre vaka örneği mevcut vakaların tümü ya da büyük bir bölümü olabilirken kontrol örneği genellikle sonucu olmayan kişilerin yalnızca küçük bir bölümüdür; kontroller, vakaların çıktığı kohortu ya da popülasyonu temsil eder. Aynı belge, vaka ve kontrollerin seçiminin sonuçların yorumu ve çalışmanın geçerliği için belirleyici olduğunu, kontrollerin genel olarak vakaların kaynaklandığı popülasyonu yansıtması gerektiğini belirtir.

Ölçü odds oranıdır: vakalarda maruziyet odds’unun kontrollerdeki maruziyet odds’una oranı. Setia’ya göre vaka ve kontrol sayısını araştırmacı seçtiği için insidans ya da prevalans tahmin edilemez ve odds oranı yalnızca belirli varsayımlar altında göreli riske yaklaşır. STROBE’a göre odds oranı, vaka ve kontrollerin örneklenme biçimine bağlı olarak risk oranı, hız oranı ya da prevalans odds oranı olarak yorumlanır.

Setia’ya göre tasarım nadir sonuçlar ve uzun gizli dönemli durumlar için uygun, nadir maruziyetler için uygun değildir; seçilim ve hatırlama yanlılığına açıktır ve maruziyetle sonucun zaman sırası bazen net kurulamaz. STROBE’a göre vaka ya da kontrol olarak alınma olasılığı maruziyetle ilişkiliyse seçilim yanlılığı; vakalar geçmiş maruziyeti kontrollerden farklı doğrulukta anımsıyor ya da bildirmeye farklı istekliyse hatırlama yanlılığı (recall bias) ortaya çıkar.