Supervision ne demek? CRediT rolü

Supervision, CRediT sınıflamasında araştırmanın planlanması ve yürütülmesi üzerinde gözetim ve liderlik sorumluluğu taşıyan kişinin rolüdür; ana ekibin dışındaki mentorluk da tanıma dahildir. ICMJE’ye göre araştırma grubunun genel gözetimi tek başına yazarlık için yeterli değildir.

CRediT’in Türkçe topluluk çevirisinde bu rol “Denetim” adıyla geçer.

ANSI/NISO Z39.104-2022 standardı (geliştiren: National Information Standards Organization, NISO) katkıları 14 CRediT (Contributor Roles Taxonomy) rolüyle tanımlar; Supervision bunlardan biridir. Tanım, araştırmanın nasıl planlanıp yürütüleceği üzerinde gözetim ve liderlik sorumluluğunu anlatır; ana ekibin dışındaki mentorluk da buna dahildir. NISO sayfası rolü görev dağıtmak, bilgi paylaşmak ve projenin yönünü biçimlendirmek diye tarif eder; örnek görevler arasında kilometre taşları belirleyip ilerlemeyi izlemek, çıktıların kalitesini ve etik ile bütünlük normlarına uyumu gözetmek, ekip üyelerini eğitmek ve onlara danışmanlık yapmak, yöntemlerin iyileştirilmesinde ve sonuçların yorumlanmasında yol göstermek vardır.

En yakın rol Project administration rolüdür; tanımı aynı planlama ve yürütme sürecinin yönetimi ve koordinasyonudur. Onun örnekleri takvim, bütçe, uyum izleme, katılımcı toplama, lojistik ve yazışmada yoğunlaşır; Supervision örnekleri ise yönlendirme, mentorluk ve kalite gözetiminde. İki listede de ilerlemeyi izlemek geçtiği için sınır ağırlık farkıdır ve aynı kişi iki rolü birlikte alabilir. CRediT yazarlığı belirlemek için tasarlanmamıştır: ICMJE (Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi), araştırma grubunun genel gözetimini başka katkı olmadan tek başına yazarlık için yeterli saymaz.

Örnek

Varsayımsal bir klinik çalışmada, asistanın hazırladığı protokolü inceleyen, ilerlemeyi kilometre taşlarına göre izleyen ve sonuçların yorumuna yön veren danışman hoca beyanda şöyle görünür: S.A.: Supervision. Katılımcı toplayan, bütçeyi ve yazışmaları yürüten koordinatör ise Project administration rolüyle anılır.

Dikkat edilecek nokta

Supervision, kıdeme göre değil yapılan işe göre yazılır. NISO’nun örneklerinde veriyi toplamak Investigation, ekibi yönlendirmek Supervision’dır; CRediT her kişinin somut katkısını anlatmak için vardır.

İlgili terimler

Rehberler ve araçlar

CRediT Katkı Beyanı: Örnekler ve Ücretsiz Üreteç

Kaynaklar

Supervision – CRediT — NISO
ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy — NISO, 2022
ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy: terms and definitions (section 2.2) — NISO, 2022
Project administration – CRediT — NISO
CRediT role descriptors — NISO
Defining the Role of Authors and Contributors (ICMJE Recommendations, updated January 2026) — ICMJE
Turkish translation of CRediT (Contributorship Collaboration; translators M. Tahtali, U. Turhan) — Contributorship Collaboration, 2025
CRediT Türkçe çevirisi (Turkish translation of CRediT) — Tahtali ve Turhan, Contributorship Collaboration (CC BY 4.0)