KONSİL

Sözlük · CRediT yazarlık rolleri

Project administration ne demek? CRediT rolü

Project administration (proje yönetimi), CRediT sınıflamasında araştırmanın planlanması ve yürütülmesindeki yönetim ve koordinasyon sorumluluğunu taşıyan kişinin rolüdür: ilerlemeyi, takvimi ve bütçeyi izlemek, katılımcı almak, lojistiği ve yazışmaları yürütmek. Liderlik ve mentorluk Supervision rolüne girer.

CRediT’in Türkçe topluluk çevirisinde bu rol “Proje yürütümü” adıyla geçer.

Project administration, ANSI/NISO Z39.104-2022 standardı olarak yayımlanan CRediT (Contributor Roles Taxonomy) sınıflamasının 14 rolünden biridir. NISO (National Information Standards Organization), proje yönetimini araştırma faaliyetinin planlanması ve yürütülmesine ilişkin yönetim ve koordinasyon sorumluluğu olarak tanımlar.

NISO’nun örnekleri: ilerlemeyi, takvimi, bütçeyi ve etik, yönetişim, yasal, sağlık ve güvenlik gibi standartlara uyumu izleyip raporlamak; yöntemin gerektirdiği katılımcıları almak (görüşme, odak grup, anket, saha çalışması, klinik araştırma); saha çalışması, ekipman kurulumu ve alan tahsisi gibi lojistiği düzenlemek; ekip üyeleri, dergi editörleri ve kurum birimleriyle yazışmaları yürütmek.

En yakın rol Supervision’dır: aynı planlama ve yürütme üzerindeki gözetim ve liderlik sorumluluğu, çekirdek ekip dışındakilere mentorluk dahil. NISO’nun Supervision örnekleri kilometre taşı belirlemeyi, çıktıların kalitesini sağlamayı, ekibi eğitmeyi ve danışmanlık yapmayı, yöntemleri geliştirme ve sonuçları yorumlama konusunda yol göstermeyi içerir. İki liste ilerleme takibi ve etikte örtüşür; tanımlar birlikte okunduğunda koordinasyon işi Project administration’a, liderlik ve mentorluk Supervision’a düşer. Bütçe oluşturmak ise Funding acquisition altında listelenir.

CRediT rolleri katkıyı tanımlar, yazarlığı belirlemez. ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors), genel idari desteği ve bir araştırma grubunun genel gözetimini tek başına yazarlık için yeterli olmayan faaliyetler arasında sayar.

Örnek

Varsayımsal bir çok merkezli çalışmada katılımcı alımını izleyen, fon veren kuruma ilerleme raporu hazırlayan ve merkezler arasındaki yazışmaları yürüten çalışma koordinatörü beyanda şöyle görünür: U.V.: Project administration. Genç araştırmacılara mentorluk yapan ve çıktıların kalitesini gözeten profesör ise: W.X.: Supervision.

Dikkat edilecek nokta

Project administration ile Supervision birbirinin yerine geçmez. NISO’nun örnekleri farklı işleri anlatır: biri lojistik, katılımcı alımı ve yazışma gibi koordinasyonu, öbürü mentorluğu ve kalite gözetimini.

İlgili terimler

Rehberler ve araçlar

Kaynaklar

  1. Project administration – CRediT — NISO (CRediT)
  2. ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy — NISO, 2022
  3. CRediT role descriptors — NISO (CRediT)
  4. Defining the Role of Authors and Contributors (ICMJE Recommendations) — International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE)
  5. CRediT author statement — Elsevier
  6. CRediT Türkçe çevirisi (Turkish translation of CRediT) — Tahtali ve Turhan, Contributorship Collaboration (CC BY 4.0)