Sözlük · CRediT yazarlık rolleri
Investigation ne demek? CRediT rolü
Investigation (veri toplama, deney yürütme), CRediT sınıflamasında araştırmanın uygulama işini yapan kişinin rolüdür: planlanmış yöntemleri izleyerek ya da uyarlayarak deneyleri yürütmek veya veri ve kanıt toplamak. Nicel ve nitel çalışmaların ikisi için de geçerlidir.
CRediT’in Türkçe topluluk çevirisinde bu rol “Araştırma” adıyla geçer.
Investigation, ANSI/NISO Z39.104-2022 standardı olarak yayımlanan CRediT (Contributor Roles Taxonomy) sınıflamasının 14 rolünden biridir. NISO (National Information Standards Organization), rolü araştırma sürecinin yürütülmesi, özellikle deneylerin yapılması ya da veri ve kanıt toplanması olarak tanımlar ve planlanmış yöntemleri uygulayarak bulguların dayandığı veri ile kanıtı üretmek olarak açıklar.
NISO’nun örnekleri: yöntemleri izleyerek ya da uyarlayarak veri toplamak veya üretmek; hipotezleri sınamak ve araştırma sürecini belgelemek; literatürü, örnekleri, verileri ve diğer kanıtları aramak ve gözden geçirmek; bulguları tartışma ve analiz için raporlamak.
Yöntemi tasarlamak Methodology’dir; Investigation onu uygular. Toplanan veriyi temizleyip korumak Data curation, analiz etmek Formal analysis rolüdür. NISO’nun örneklerinde katılımcı almak Project administration’a, hasta, örnek ya da malzeme sağlamak Resources’a girer. Örnekler literatür aramayı Investigation altında listeler; bir sistematik derlemenin arama stratejisini ve ölçütlerini belirlemek ise Methodology’dir. Bir kişi birden çok rol üstlenebilir, aynı rol de birden çok kişiye verilebilir; örnekler açıklayıcıdır, tam liste değildir.
Örnek
Varsayımsal bir görüşme çalışmasında görüşmeleri protokole göre yapıp kaydeden araştırmacı beyanda şöyle görünür: M.N.: Investigation. Görüşme kılavuzunu tasarlayan meslektaşı ise: O.P.: Methodology.
Dikkat edilecek nokta
Investigation, proje yürütücüsü (principal investigator) unvanını değil yapılan işi anlatır: NISO rolü deney yapmak, veri ve kanıt toplamak olarak tanımlar. Gözetim ve liderlik Supervision altında anlatılır. Yazarlık açısından ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) ölçütlerinin birincisi veri edinmeyi de sayar; yine de dört ölçütün hepsi aranır.
İlgili terimler
Rehberler ve araçlar
Kaynaklar
- Investigation – CRediT — NISO (CRediT)
- ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy — NISO, 2022
- CRediT role descriptors — NISO (CRediT)
- Defining the Role of Authors and Contributors (ICMJE Recommendations) — International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE)
- CRediT Türkçe çevirisi (Turkish translation of CRediT) — Tahtali ve Turhan, Contributorship Collaboration (CC BY 4.0)