Writing – review & editing ne demek? CRediT rolü

Writing – review & editing, CRediT sınıflamasında özgün araştırma grubundan birinin yayımlanacak çalışmayı eleştirel gözden geçirmesi, yorumlaması veya düzeltmesidir; yayın öncesi ve sonrası aşamalar dahildir. NISO’nun örnekleri arasında içerik revizyonu, redaksiyon, dil iyileştirme ve şekil ile tablolara geri bildirim bulunur.

CRediT’in Türkçe topluluk çevirisinde bu rol “Yazım – gözden geçirme ve düzenleme” adıyla geçer.

Writing – review & editing, ANSI/NISO Z39.104-2022 standardındaki (geliştiren: National Information Standards Organization, NISO) 14 CRediT (Contributor Roles Taxonomy) rolünden biridir. Tanım, işin özgün araştırma grubundan olanlarca yapılmasını şart koşar ve kapsamını NISO’nun “critical review, commentary or revision – including pre- or post-publication stages” ifadesiyle verir: eleştirel gözden geçirme, yorum ya da düzeltme; yayın öncesi ve sonrası aşamalar dahil. NISO sayfası rolü, makalenin özgün taslağına önemli geri bildirim vermek diye tanıtır. Örnek görevler: metni gözden geçirmek, redaksiyon yapmak, dili iyileştirmek, yorum ve öneri sunmak; iç ve dış hakemlerin geri bildirimine göre içeriği düzeltmek; şekil, tablo ve ek materyaller için görüş bildirmek.

Dil düzeltmesi konusunda NISO’nun metni şunu söyler: redaksiyon ve dili iyileştirme örnek görevler arasında sayılır, ancak rol önemli geri bildirim diye çerçevelenir ve yalnızca dil düzeltmesinin tek başına bu rolü gerektirip gerektirmediği belirtilmez. Yazarlık ayrı bir sorudur: ICMJE (Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi) yazım desteğini, teknik düzenlemeyi, dil düzeltmesini ve düzelti okumasını (proofreading) tek başına yazarlık için yeterli saymaz ve bu tür katkıların teşekkür bölümünde anılmasını öngörür.

Örnek

Varsayımsal bir çalışmada ilk taslağı okuyup yöntem bölümündeki tutarsızlıkları işaretleyen, tartışmaya öneriler yazan ve hakem yanıtlarına göre metni yeniden düzenleyen kıdemli ekip üyesi beyanda şöyle görünür: S.A.: Writing – review & editing.

Dikkat edilecek nokta

“Review” sözcüğü hakemlik anlamına gelmez. Tanım, çalışmanın özgün araştırma grubundan olanlarca eleştirel biçimde gözden geçirilmesini anlatır; bir dergi için hakem raporu yazmak ya da başka bir ekibin makalesini değerlendirmek bu rolün dışında kalır. Hakem geri bildirimine göre kendi metnini revize eden grup üyesi ise bu role girer.

İlgili terimler

Rehberler ve araçlar

CRediT Katkı Beyanı: Örnekler ve Ücretsiz Üreteç

Kaynaklar

Writing – review & editing – CRediT — NISO
ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy — NISO, 2022
ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy: terms and definitions (section 2.2) — NISO, 2022
Defining the Role of Authors and Contributors (ICMJE Recommendations, updated January 2026) — ICMJE
CRediT role descriptors — NISO
CRediT Türkçe çevirisi (Turkish translation of CRediT) — Tahtali ve Turhan, Contributorship Collaboration (CC BY 4.0)