Writing – original draft ne demek? CRediT rolü

Writing – original draft, CRediT sınıflamasında bir makalenin ilk sürümünü ya da bölümlerinde önemli ölçüde özgün metin yazan kişinin rolüdür; tanım kayda değer ölçüdeki çeviriyi de içerir. Hazır taslağı düzeltmek, dilini iyileştirmek veya yorumlamak ise Writing – review & editing kapsamındadır.

CRediT’in Türkçe topluluk çevirisinde bu rol “Yazım – özgün taslak” adıyla geçer.

Writing – original draft, NISO’nun (National Information Standards Organization) geliştirdiği ANSI/NISO Z39.104-2022 standardındaki 14 CRediT (Contributor Roles Taxonomy) rolünden biridir. Tanım, yayımlanan çalışmanın hazırlanması içinde özellikle ilk taslağın yazılmasını anlatır ve kayda değer ölçüdeki çeviriyi (substantive translation) de içine alır. NISO sayfası rolü, bir araştırma makalesinin özgün taslağının önemli bölümlerini yazmak ya da ilk sürümünü oluşturmak diye tanıtır. Örnek görevler, makalenin ilk ve tam sürümünü hazırlamak ile bir bölümün içinde ya da bölümler arasında önemli ölçüde özgün metin yazmaktır. NISO, çevirinin ne kadarının kayda değer sayılacağını tanımlamaz.

NISO’nun uygulama kılavuzu aynı rolün birden çok kişiye atanabileceğini belirtir; bölümleri farklı yazarlar yazdıysa her biri rolü alabilir. Sınır Writing – review & editing iledir: o rol, hazır taslağa önemli geri bildirim vermeyi, redaksiyonu, dil iyileştirmeyi ve hakem yorumlarından sonra revizyonu anlatır. ICMJE’de (Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi) taslağı yazmak ya da eleştirel gözden geçirmek yazarlığın dört ölçütünden yalnızca biridir; bu rolü yazmak tek başına yazarlık kazandırmaz.

Örnek

Varsayımsal çok yazarlı bir çalışmada giriş ve tartışmanın ilk metnini doktora öğrencisi, yöntem bölümünün ilk metnini biyoistatistikçi yazdıysa beyanda ikisinin satırında da Writing – original draft yer alır.

Dikkat edilecek nokta

NISO’nun örnekleri, taslakta yalnızca düzeltme, dil iyileştirme ya da yorum yapan kişiyi Writing – review & editing altında sayar; bu kişiye Writing – original draft yazmak iki yazma rolünü birbirine karıştırmak olur. Writing – original draft, ilk metni ya da önemli bir bölümünü üretenler ve kayda değer ölçüde çeviri yapanlar içindir.

İlgili terimler

Rehberler ve araçlar

CRediT Katkı Beyanı: Örnekler ve Ücretsiz Üreteç

Kaynaklar

Writing – original draft – CRediT — NISO
ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy — NISO, 2022
ANSI/NISO Z39.104-2022, CRediT, Contributor Roles Taxonomy: terms and definitions (section 2.2) — NISO, 2022
Writing – review & editing – CRediT — NISO
How to implement CRediT — NISO
Defining the Role of Authors and Contributors (ICMJE Recommendations, updated January 2026) — ICMJE
CRediT Türkçe çevirisi (Turkish translation of CRediT) — Tahtali ve Turhan, Contributorship Collaboration (CC BY 4.0)